Waarnemingen

Wat leeft er eigenlijk allemaal in de wijk? We weten het niet precies. Dat is erg jammer, omdat er dan niet goed rekening gehouden kan worden met alles wat er is.Daarom deze oproep: zet op waarneming.nl wat er allemaal in uw buurt leeft: van huismus tot fazant, egel of bever. (Ja, echt!) De handleiding staat hier: https://waarneming.nl/pages/getting-started/?

De recente waarnemingen van de wijk Vleuten-De Meern staan hier: Vleuten-De Meern

Van Leidsche Rijn staan ze hier: Leidsche Rijn

Van Lage Weide kunt u ze hier vinden: Lage Weide

Stekelige bezoekers – Zeer gewenst!

Stekelige bezoekers – Zeer gewenst!

Op hun korte pootjes kunnen ze verbazingwekkend hard lopen en ze lopen ’s nachts ook heel wat af: een paar kilometer per nacht. Ze kunnen goed zwemmen en ze zijn best luidruchtig. Op een gebied ter grootte van een vierkante kilometer (een oppervlakte zo groot als het oude de Meern) kunnen 2 tot 10 egels leven. Ze kunnen door een gaatje van 15*15 cm. Als je egels in je tuin wilt, moet je zorgen voor zo’n gaatje onderin de schutting.

Ze eten insecten, wormen, slakken (met huisje en al) eieren, paddestoeen, kleine muizen en jonge vogeltjes, bessen, eigenlijk alles wat ze tegenkomen en eetbaar lijkt. Ze laten als dank voor de slakken egelpoepjes achter: zwarte keutels van 3-4 cm lang. In het Natuurmuseum in Rotterdam ligt de opgezette McFlurry-egel, die zijn kop wel in de beker kreeg maar hem er door de stekels niet meer uit kon halen en stierf door verhongering. Net als alle andere zoogdieren (behalve de mens) kunnen ze overigens niet tegen lactose: ze worden  ziek van melk. Er is speicaal egelvoer te koop dat katten niet eten (eksters wel). Een gevarieerde tuin met slakken, inecten en schuilgelegenheid is beter dan een tegeltuin met een bakje voer.

Ze slapen, overwinteren en werpen hun jongen in goed verstopte nesten van bladeren en mos onder braamstruiken, een heg of takkenhopen, liefst naast een muur of schutting. Toch blijft het fijn als honden aangelijnd zijn, zeker voor jonge egels. Jonge egels overwinteren de eerste winter samen in het nest waarin ze geboren zijn. Egels kunnen een jaar of 10 oud worden. In mei zijn ze op vrijersvoeten, de jongen worden in juni geboren. voor wie alles wil weten heeft de Zoogdiervereniging een inormatieve pagina gemaakt: https://www.zoogdiervereniging.nl/egel

In elk roze vakje zijn de afgelopen 5 jaar 1 – 19 egels gemeld op waarneming.nl. In de rode vakjes 20 of meer. In Leidsche Rijn en Vleuten De Meern zijn, in tegenstelling tot de oude stad, maar weinig meldingen van egels te vinden op waarneming.nl. Zijn ze er wel? Zelfs in de Buitenhof en het Geluidswalpark zijn ze niet bekend. Zijn er te weinig verstopplekken? Teveel loslopende honden?

Ziet u een egel, zet hem op waarneming.nl, ook als u het een verkeersslachtoffer is. Het draagt bij aan de mogelijkheden voor bescherming.

De gebruiksaanwijzing van waarneming.nl staat hier

Egels rollen zich op bij gevaar en worden daardoor vaak verkeersslachtoffer. De zoogdiervereniging heeft 2019 uitgeroepen tot het jaar van de Egel. In 2019 willen ze onderzoeken hoe het gaat emt de Egels in Nederland. In 2009 was het laatste onderzoek. In 2009 vonden ze 45 dode egels per 100 km, in de jaren 80 vonden ze 100 egels per 100 km. Dat is een aanwijzing dat er minder egels zijn. Heeft die daling zich voortgezet?

Voor het onderzoek in 2019 zijn ze op zoek naar forenzen die tussen 1 mei 2019 en 1 mei 2020 en verkeersslachtoffers langs de weg willen tellen, met de fiets of met de auto.  Meer informatie op: platte-egels-tellen-voor-egelonderzoek

Save the date: 26 mei is het 501 soortendag in het Máximapark.

Dé gelegenheid als je meer te weten wilt komen over natuur in de wijk en het park!

Medebewoners: mussen en spreeuwen

Medebewoners: mussen en spreeuwen

Er zijn vogels die graag in huizen wonen. Dat zijn voornamelijk mussen en spreeuwen, die genoegen nemen met een plekje onder de dakpannen, net als gierzwaluwen. Huiszwaluwen maken nesten van klei onder de dakgoot.

Huismussen zijn echte cultuurvolgers. Als ergens geen mensen (meer) wonen, trekken de mussen weg. Ze broeden voor de veiligheid vaak in groepjes bij elkaar. Als een spreeuw probeert een nestje te “kraken”, dan verdedigen de mussen gezamenlijk dat nest en meestal winnen ze het dan van de spreeuw.

Als er geen ruimtes zijn onder daken, nemen ze desnoods genoegen met een mussennest die bij tuincentra te koop zijn. Gemeente Utrecht zorgt sinds kort dat er bij nieuwbouw nestruimte voor mussen, spreeuwen en zwaluwen wordt ingebouwd.

Spreeuwen lijken ras-optimisten. Zodra ze ’s morgens iets gegeten hebben (kieskeurig zijn ze daarbij niet), zitten ze in de hoogste boom te zingen. Of het nu zomer is, of een koude zure druil-dag in februari. Ze hebben zo al heel veel mensen een goed humeur bezorgd.

Ze zitten nu allemaal te broeden. De eieren komen nagenoeg gelijktijdig uit, (knap!) daarna zijn spreeuwen een week of twee superdruk met voedsel zoeken voor hun jongen. Je kunt dan aan het kermen van de jongen goed horen waar ze broeden.  De jongen vliegen nagenoeg gelijktijdig uit, zodat roofvogels maar een paar dagen hun slag kunnen slaan op onervaren jonkies. De lucht is dan gevuld met het geluid van hongerige jonge spreeuwen die achter hun ouders aanvliegen.

Huiszwaluwen komen veel minder voor dan mussen en spreeuwen. Rond Haarzuilens zitten ze wel, maar verder komen ze in Leidsche Rijn/vleuten De Meern, voor zover bekend,  niet voor.

Gierzwaluwen zijn die “vliegende sikkeltjes”, die op mooie zomerse dagen luid schreeuwend door de lucht scheren. Ze slápen zelfs vliegend! Vorig jaar hebben ze gebroed rond de Kersentuin, tussen de Groenedijk en de Vlindersingel. Spectaculair voor zo’n nieuwe wijk!

Er zijn mussen en spreeuwen in Leidsche Rijn, maar waar? Er zijn bijvoorbeeld maar weinig meldingen van Huismussen in waarneming.nl (In die kaart kun je inzoomen op je eigen buurt). Zijn ze er niet? Of heeft niemand de moeite genomen ze te melden?

Als er mussen en speeuwen zijn, dan zijn een paar basis-zaken in de wijk in orde: er is beschutting, er zijn struiken om te kwetteren of bomen om te zingen, er zijn holtes om in te broeden, er zijn insecten voor de jongen en er is eten om de winter door te komen. Als ze er níet zijn, dan is de vraag wat er ontbreekt in die buurt.

Weet je waar huismussen vaak zitten te kwetteren? Weet je misschien zelfs waar ze broeden?  Zie je ze slepen met takjes of voer? Hoor je jonge spreeuwen bedelen om eten? Zet het dan op waarneming.nl! Het helpt om op termijn meer vogels in de wijk te krijgen.

Fietsexcursie: Pinksterbloemen en bloeiende gazons

Fietsexcursie: Pinksterbloemen en bloeiende gazons

Pinksterbloemen groeien en bloeien in vochtige grond. Ze zijn de waardplant voor een schattig vlindertje, het Oranjetipje. Aanstaande zaterdag 13 april zijn er twee fiets-excursies, we gaan kijken waar dit plantje in de wijk staat. Kunnen we de vlinder ook vinden?

Het Oranjetipje legt eitjes in de bloemkroon van de Pinksterbloem. Als ze uitkomen eten de rupsen van de rijpende zaden. Daarna verpopt de rups zich op of in de grond. In het volgend voorjaar, als de Pinksterbloemen weer in bloei staan, komt de pop uit en fladdert de vlinder weer rond. Om Oranjetipjes te krijgen is het daarom belangrijk dat Pinksterbloemen pas worden gemaaid als de zaden goed rijp zijn en de vlinder zich is gaan verpoppen. Anders heeft de rups niets te eten.

Daarnaast bloeit er nu veel meer. Afgelopen zomer is het erg droog geweest, het gras in veel gemeentelijke gazons raakte verschroeid. Allerlei bloeiende planten hebben hun kans gepakt: er bloeit nu véél in die gazons. Wat bloeit er eigenlijk en wat betekent dat voor bijen en hommels?  We kijken ernaar tijdens de excursie, je zult veel opsteken van planten in jouw buurt.

We vertrekken zaterdag 13 april om 10 uur en om 14 uur vanaf Station Terwijde. Kinderen zijn van harte welkom op de excursie, als ze goed met een groep mee kunnen fietsen. De excursies duren tot uiterlijk 12:30 en 16:30. Opgave is gewenst.

Weet je plekken met pinksterbloemen of bloeiende gazons? Laat het ons weten!

Tip: heb je een verrekijker, neem die dan mee. Met een groep zie je meer dan alleen, wie weet wat we allemaal tegenkomen onderweg

Aanmelding fietsexcursie 13 april

10 + 9 =

Hoog en droog: Jaarrond beschermde nesten

Hoog en droog: Jaarrond beschermde nesten

Kraaien, Eksters en Roeken broeden hoog in de boom. Ze gebruiken hun nest het hele jaar door als hun thuis. Van Roeken zijn de nesten jaarrond beschermd, van Kraaien en Eksters ook, behalve als er voldoende hoge bomen waar ze in kunnen nestelen in de omgeving staan. Het bosje dat nog in Park Grauwaert staat heeft het bestaan te danken aan de Roekenkolonie die er zat: daarom mochten de bomen niet worden gekapt. Daarom is het zinnig om bomen met een Ekster of Kraaiennest, of een Roekenkolonie, op waarneming.nl te melden. Zolang er niet is gemaaid heeft het ook nog zin om roepende fazanten te melden. Daardoor kunnen de nestjes worden gespaard met het maaien van het gras,

De makkelijkst te herkennen vogel is de Ekster. Op een afstandje lijkt hij zwart-wit, maar als het licht er goed opvalt zie je dat de vleugels een blauwe- en de staart een prachtige groene weerschijn hebben. Eksters komen, als enige van de drie, ’s winters op voerplankjes af. Eksters maken een grote variatie aan geluiden.

Eksters zijn niet zulke populaire vogels: ze eten wel eens vol in beeld een leuk klein vogeltje op. Katten eten er meer, maar doen dat minder in de openbaarheid.  Eksters zijn verbazingwekkend slim: ze herkennen zichzelf in de spiegel. https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/eksters-zijn-etterbakken-of-niet. Sinds 1980 is het aantal gehalveerd, alle reden om te inventariseren via waarneming.nl waar in de wijk ze broeden.

Ze broeden vaak pas als ze twee jaar oud zijn en blijven elkaar jarenlang trouw.  Hun eerste jaar leven ze in luidrcuchtige “pubergroepen”. Ze maken grote nesten met een afdakje, zo zitten ze behoorlijk droog. Vaak zijn ze de hele winter al aan het werken aan meerdere nesten, uiteindelijk wordt er in een daarvan gebroed.

Kraaien zijn vernoemd naar hun roep: Kráááá. Ze zitten vaak in een boom of op een lichtmast te roepen. Je zult je ze niet gauw in je tuin krijgen, ze willen ruimte om zicht heen.

Jonge kraaien hebben moeite met vliegen. Pa en Ma Kraai weten dat en jagen voor de start van het broedseizoen de pubergroepen van Eksters weg. Kraaien willen ook nog wel eens een kant- en klaar Eksternest inpikken om in te broeden.

Als Kraaien niets te doen hebben, dan zijn ze aan het observeren. Boven in een boom of een lichtmast zitten ze stil te kijken naar een kruising, een druk fietspad, een winkelcentrum of een andere plek met beweging. Of ze voeren “een ballet uit –  voor twee kraaien en één Buizerd”. waarbij de medewerking van de Buizerd niet helemaal vrijwillig is.

Roeken zijn net als Kraaien grote zwarte vogels, maar ze zijn veel zeldzamer. Ze lijken een feestneus als snavel te hebben: groot en met een gele snavelbasis.

Ze broeden in kolonies, met een aantal nesten bij elkaar. Hun roep is veel lager dan die van Kraaien. (onder de foto) Ze leven het hele jaar in groepjes. Je ziet ze vaak grasvelden afzoeken naar beestjes, maar ze eten ook veel plantaardig voedsel.

Meld roepende fazanten – bescherm zo de nestjes

Meld roepende fazanten – bescherm zo de nestjes

Er zijn veel Fazanten in Leidsche Rijn, bij mooi weer hoor je in het voorjaar overal de Fazantenhanen roepen. Daar zitten de vrouwtjes in de buurt te broeden. Zodra er gemaaid wordt sneuvelen er veel nestjes, op een maaimachine heb je immers te laat in de gaten dat er een nestje is. Daarom vraagt het Natuurplatform aan inwoners om roepende fazanten door te geven op waarneming.nl. Dan kunnen de nestjes met het maaien worden ontzien.

Geef op waarneming.nl/ door waar u fazanten hoort roepen. Onder de foto op deze pagina kunt u het geluid afspelen als u niet precies weet hoe het roepje klinkt.

Wij zorgen dat de gemeente, vóór er gemaaid wordt, weet waar die fazanten zitten. De man of vrouw op de maaimachine kan dan goed opletten. Of er wordt daar een paar weken gewacht met maaien, tot de jongen het nestje hebben verlaten.

De fazant is het eerste dier in de Natuurbingo 2019. Zie je meer dan 10 dieren en plantensoorten in jouw buurt? Bingo! Dan heb je leuke natuurkennis opgedaan! Geef je waarnemingen door op waarneming.nl, daarmee kan de natuur in je buurt beter worden beheerd.

Hier kun je zien waar er al fazanten zijn gemeld in de gemeente Utrecht. Als je op de datum klikt, zie je de precieze plek.

Natuurbingo 2019

Natuurbingo 2019

In 2019 organiseren we een natuurbingo voor Vleuten-De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn. Elke twee weken vragen we aandacht voor soorten die voorkomen in de wijken en die makkelijk te herkennen zijn. We vragen inwoners om door te geven waar deze planten en dieren zitten. Zitten er 10 soorten in jouw buurt? Herken je ze ook? BINGO! Dan heb je dit jaar leuke natuurkennis opgedaan én het wordt makkelijker om de soorten in jouw buurt goed te beheren en te beschermen.

Hoe werkt de Bingo?

Elke twee weken vragen we aandacht voor een dier- of plantensoort. Je krijg informatie over de levenswijze en hoe je hem kunt herkennen. Kom je de soort tegen, dan meldt je dat op waarneming.nl.  Dat is een website waar je al je waarnemingen van wilde planten en dieren op kunt zetten. Zo weten we wat er in heel Nederland leeft, of het op de rode lijst moet of dat het juist  goed gaat met een plant of dier. Als je een foto hebt, kun je die erbij zetten. De site heeft beeldherkenning, zo krijg je vaak nog een check of je het goed hebt gezien. Rechtsboven op de pagina kun je je abonneren op de natuurbingo, je krijgt dan een mailtje voor de volgende soort.

Alle soorten die je zo meldt komen ook in de Nationale Database Flora en Fauna. Het is dan niet alleen nu beschikbaar voor de gemeente, die het kan gebruiken voor beheerplannen. De gegevens blijven ook beschikbaar voor onderzoekers die willen nagaan hoe de natuur van Leidsche Rijn op termijn verandert.

De eerste soort in de natuurbingo is de Fazant.

Waar is de mol?

Waar is de mol?

Waar zitten mollen? Het is niet goed bekend. Het zijn nuttige zoogdiertjes, ze zorgen dat de grond luchtig blijft met hun gegraaf. Een wadi met mollengangen voert water beter af. Of zitten ze niet in wadi’s? Zelfs dat is niet goed bekend.

Geef molshopen daarom door op waarneming.nl-mol.

Wist je dat….

  • Een mol zowel voor- als achteruit kan bewegen door zijn gangenstelsel onder de grond?
  • Mollen goed kunnen zwemmen en klimmen?
  • Een mol zijn gangenstelsel gebruikt als val? Regenwormen, spinnen, slakken en andere kleine dieren die in zijn gang vallen, eet de mol graag op.

Zitten er molshopen in je tuin? Verspreid de molshoop over de grond ernaast en je ziet er al gauw niets meer van. De mollen eten beestjes die aan wortels knagen, je planten gaan er beter van groeien. Na plensbuien staat je tuin niet zo lang blank, dat is ook goed voor je planten of je grasveld.

De zoogdiervereniging heeft in het weekend van 2 en 3 maart een mollentelling georganiseerd. Maar als je de mollen later doorgeeft is dat natuurlijk ook hartstikke goed!

De zoogdiervereniging heeft ook een leuke pagina over de leefwijze van de mol.

IJsvogelwanden aangelegd!

IJsvogelwanden aangelegd!

Op 23 februari heeft het natuurplatform, samen met vrijwilligers en mensen van rioolwaterzuivering Terwijde, twee ijsvogelwanden aangelegd. We verzamelden om 10 uur, om 14 uur waren beide wanden klaar.

De omgeving van de rioolwaterzuivering zit vol met vis. er zijn overhangende takken waarvan hij kan jagen, we verwachten dat hij hier gaat broeden. Misschien nog niet dit jaar, door de verbouwing van de zuivering is het nu wat onrustig. Maar we verwachten dat ze er beslist gaan broeden.